Blog Archives

KHÍ CƯỜI

Nhà hoá học Anh Humphry Davy khi nghiên cứu về các oxit nitơ đã phát hiện ra một loại oxit có tính chất sinh lí rất độc đáo, thậm chí … kì cục. Một số người tỏ ra hoài nghi kết quả này. Thế là Davy quyết định sẽ công bố chất khí này trong một buổi dạ hội gần đó mà thành viên tham gia gồm toàn các bậc quý tộc Anh.

Khi Davy mang một cái bình lớn đến dạ hội thì các quý ông, quý bà trong những trang phục lộng lẫy đắt tiền đã chờ đợi sẵn. ông mở nắp bình và … một cảnh tượng vô cùng kì lạ đã xảy ra…

Các quý bà cười nắc nẻ, cười đến chảy nước mắt, quặn ruột, mồ hôi ướt đầm … đến khổ.

Một số quý tộc lại nhảy lên bàn ghế, làm vỡ mấy chiếc bình pha lê tuyệt đẹp của chủ nhà. Một số vị khác lại thè lưỡi ra và không ít vị xông vào nhau ẩu đả,…

Và ông Davy đứng trước cảnh đó, cũng tươi cười tuyên bố loại nitơ oxit mà ông đựng trong bình là: N2O – nitơ (I) oxit

Và khí này còn được gọi là khí cười.

Advertisements

Tìm hiểu "bình N2O" trong thực tế

Thứ ba, ngày 22, tháng 12, năm 2009

Bình N2O – với tác dụng giúp xe tăng tốc, giành ưu thế về tốc độ – là một vật phẩm rất được các tay đua Zing Speed yêu thích. Drift tích lũy N2O và sử dụng đúng thời điểm là những nhân tố quyết định đến thắng – bại trong những cuộc đua nảy lửa.

Trong Zing Speed, bình N2O có tác dụng mạnh mẽ và có giá trị tiên quyết trong các cuộc đua Tốc Độ như thế, còn trong thực tế thì sao nhỉ?

Trong thực tế, N2O (Nitrous Oxide) là một loại khí không màu, không cháy, có mùi thơm nhẹ, không độc và không gây bỏng rát. Tuy nhiên, khi hít phải một lượng nhỏ, N2O có thể gây phấn khích, kích động nhẹ và gây cười “vô cớ”. Chính vì vậy mà N2O có một “nickname” rất thú vị là “khí cười” (happy gas hoặc laughing gas) hay còn gọi “khí tê”.

N2O thường được sử dụng trong hệ thống NOS (Nitrous Oxide System) – một hệ thống có công năng là bơm thêm N2O vào động cơ đốt trong. Từ đây, đã dẫn đến một vài quan điểm sai lệch, phổ biến nhất có lẽ là quan điểm cho rằng N2O là một loại nhiên liệu.

Về cơ bản, NOS là một hệ thống có nhiệm vụ đưa được nhiều oxy hơn vào buồng cháy, thông qua việc phun N2O vào ngay trước cửa nạp của động cơ.  Vậy tại sao N2O có thể gia tăng công suất động cơ?

Khi đốt nóng đến nhiệt độ khoảng 300 độ C, N2O sẽ bị nhiệt phân và chuyển thành Nitơ cùng Oxy đơn chất. Hiệu quả của phương pháp này cũng giống như phương pháp độ thêm turbo, supercharge hoặc tăng tỷ số nén của động cơ, nhưng cao hơn rất nhiều. Tuy nhiên, NOS chỉ làm tăng công suất tức thời của động cơ, giúp xe tăng tốc cực nhanh ở thời điểm hệ thống NOS được kích hoạt. Và do đó, N2O hoàn toàn không phải là một loại nhiên liệu, không phải vật cháy, mà là một tác nhân gây cháy.

Tăng công suất tức thời của động cơ, giúp xe tăng tốc cực nhanh ở thời điểm NOS được kích hoạt – có thể xem NOS tương tự như bình N2O tăng tốc trong Zing Speed vậy! Rất thú vị phải không các bạn?

Hiện nay, NOS chưa được phổ biến tại Việt Nam, tuy nhiên, nó không mấy xa lạ đối với những tay ham thích tốc độ hay dân chơi xe chuyên nghiệp ở các nước Âu – Mỹ.

Trích từ  http://speed.zing.vn/tin-tuc/chi-tiet.tim-hieu-binh-n2o-trong-thuc-te.390.html

‘Khí cười’- hiểm họa lớn nhất đối với tầng ozone

Bài viết cập nhật lúc: 04:36 ngày 07/09/2009

Một nghiên cứu mới cho biết nitrous oxide (N2O), được nhiều người biết với cái tên “khí cười”, hiện nay là chất phân hủy tầng ozone do con người thải ra và nó có khả năng tồn tại suốt nhiều thế kỉ.

Lỗ thủng tầng Ozone tại Nam Cực. (Ảnh: natural.com)

N2O được tạo ra bằng cách sản xuất phân bón ni tơ hay xử lí nước thải. Các nhà nghiên cứu cho biết nên giảm việc sử dụng loại hợp chất này để tránh làm mỏng tầng ozone bao quanh Trái đất.

Tầng ozone che chở Trái đất khỏi tác hại của tia cực tím mặt trời, loại tia này tăng khả năng ung thư của con người cũng như đe dọa mùa màng và đời sống thủy sinh.

Loại hóa chất Clorua-florua-cacbon (CFCs) do con người tạo ra được nhắc đến rầm rộ vào thập niên 80 khi con người nhận ra chúng đã đục thủng một vùng lớn tầng ozone ở những vùng cực. Năm 1987, hiệp ước quốc tế có tên Nghị định thư Montreal được kí kết, qui định chặt chẽ việc sản xuất CFC và những khí gây hại tầng ozone. Đến năm 1996, những chất này hoàn toàn không còn được sử dụng.

Từ sau đó, tầng ozone của Trái đất của cả hai vùng cực và của bầu khí quyển xung quanh hành tinh dần được phục hồi. Nhưng N2O là loại khí không có trong danh mục Nghị định thư Montreal. Và việc thải N2O có thể đảo ngược thành quả trên, thậm chí có thể khiến tình hình trở nên tồi tệ.

A.R. Ravishankara thuộc Ban quản lí Khí quyển và Hải dương Mỹ, người dẫn đầu cuộc nghiên cứu mới cho biết hiện tại, N2O là khí thải làm phân hủy tầng ozone nghiêm trọng nhất  và tầng ozone liên tục bị tấn công nếu chúng ta không kịp hành động.

Tác nhân gây hiệu ứng nhà kính

Một số loại phân bón được sử dụng tại các nông trại hiện đại làm tăng lượng N2O. (ảnh: NationalGeographic)

Ông cho biết, N2O cũng là khí gây hiệu ứng nhà kính khi liên kết với khí metan hoặc CO2. Vì vậy việc ngăn chặn chúng cũng rất tốt đối với khí hậu.

N2O được tạo thành tự nhiên khi vi khuẩn phân hủy ni tơ trong đất hoặc nước. N2O bốc lên tầng bình lưu, tại đây tia mặt trời phân tích chúng thành những phân tử ni tơ và oxy vô hại.

Tuy nhiên một số N2O vẫn tồn tại và có thể tồn tại hàng trăm năm. Hợp chất này phản ứng với nguyên tử oxy năng lượng cao để tạo thành hợp chất nitric oxide (NO). Chính hợp chất này là tác nhân phá hủy ozone.

Ravishankara chỉ ra rằng mặc dù N2O không làm thủng tầng ozone nhưng nó khiến toàn thể lớp  ozone mỏng hơn

Nguồn N2O phong phú và khó kiểm soát

Mô hình phân tử N2O.

Quy trình hóa học này được biết từ những năm 70 khi các nhà khoa học lo lắng về hiệu ứng môi trường khi máy bay siêu thanh thải khí NO phá hủy tầng ozone. Ravishankara và cộng sự của ông là những người đầu tiên nhấn mạnh về tác hại của NO trong việc làm suy yếu tầng ozone

Để khẳng định điều này, họ đã tạo ra mô hình khí quyển và những phản ứng hóa học xảy ra bên trong nó. Họ nhận thấy rằng khả năng của N2O làm suy yếu tầng ozone có thể so sánh được với những chất làm suy yếu ozone khác được gọi là hydro CFCs, những chất này thay thế CFCs nhưng cũng đang trong quá trình ngưng dần việc sử dụng.

Mặc dù có khả năng làm suy yếu tương đương nhưng N2O có thể có tác động phá hủy nhiều hơn bởi vì nguồn sản sinh chúng quá phong phú. Mỗi năm có khoảng 10 triệu tấn N2O bị thải ra môi trường, tương đương hơn 1 triệu tấn CFC các loại tại điểm thải cao nhất.

Tăng lên nhanh chóng

Biếm họa về hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Các nhà khoa học chỉ ra chúng ta đã hoàn toàn lờ đi vai trò của chính mình trong việc tạo ra loại khí nguy hại này. 1/3 tổng lượng N2O thải vào khí quyển là từ những hoạt động của con người như đốt cháy nguyên liệu hóa thạch, sử dụng phân bón gốc ni tơ, vận hành các nhà máy xử lí nước thải hay các quy trình công nghiệp khác liên quan đến ni tơ.

Vì thế, cho dù máy bay siêu thanh không bao giờ cất cánh thì khí thải N2O hiện tại cũng phá hủy tầng ozone tương đương 500 chuyến bay một ngày. Mức thải tăng 0,25% một năm từ trước thời đại công nghiệp.

Don Wuebbes đến từ Đại học linois tại Urbana – Champaign, người phát minh ra phương pháp định lượng hóa chất tiềm tàng phá hủy ozone cho biết, N2O là một loại khí bị lãng quên. Con người luôn nó như một thứ thông thường trong tự nhiên và họ quên rằng nó đang tăng lên.

Biếm họa về hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Ravishankara cho biết  khi mức CFC được giảm bớt, N2O thậm chí lại tác động mạnh hơn. Ni tơ và những hợp chất clo trung hòa tác động của nhau đối với tầng ozone – càng nhiều clo thì tác động phá hủy tầng ozone của ni tơ càng giảm và ngược lại. Khi CFC các loại được thanh lọc khỏi bầu khí quyển thì tác động của N2O tăng 50% khả năng so với trước.

Wuebbles cho rằng trong khi chúng ta mong đợi tầng ozone sẽ dần hồi phục nhờ vào những hoạt động cắt giảm CFC thì N2O lại ngăn chặn điều đó xảy ra.

*Chi Giao (Theo Newscientist)

Theo vietnamnet.vn

Động vật dưới nước làm tăng nhiệt độ trái đất

Thứ tư, 4/3/2009, 10:51 GMT+7

Những động vật kiếm mồi dưới đáy các nguồn nước liên tục thải ra chất nitơ oxit (N2O), một chất khí có khả năng làm tăng nhiệt độ địa cầu.
Động vật kiếm ăn dưới đáy các nguồn nước thải khí gây cười vì chúng ăn cả vi khuẩn chuyển hóa nitơ.

Động vật kiếm ăn dưới đáy các nguồn nước. Ảnh: commondreams.org.

Theo các nhà khoa học, lượng khí N2O do động vật thải ra nhỏ hơn nhiều so với hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch, song chúng cũng góp phần vào quá trình biến đổi khí hậu. Ngoài ra, tác động của N2O do động vật thải ra sẽ lớn hơn theo thời gian do các loại phân bón hóa học giàu nitơ tiếp tục xâm nhập vào sông, suối, hồ và biển.

N2O là một loại khí có khả năng gây hiệu ứng nhà kính, có tác động lớn hơn 310 lần so với CO2 với cùng khối lượng (CO2 vẫn là chất khí gây hiệu ứng nhà kính nguy hiểm nhất vì nó chiếm tỷ lệ lớn nhất). Nhóm nghiên cứu của Peter Stief, một chuyên gia thuộc Viện Vi trùng học hải dương Max Planck, nhận thấy tất cả động vật kiếm mồi dưới đáy sông, suối, hồ, biển bằng cách đào bới đều thải ra N2O vì chúng ăn vi khuẩn chuyển hóa nitơ.

“Các vi khuẩn này có khả năng tồn tại trong dạ dày của động vật. Điều này khiến chúng tôi ngạc nhiên”, Peter nhận xét. Tất nhiên, lượng N2O mà động vật dưới nước thải ra không gây tác động lớn đối với thay đổi khí hậu ở quy mô toàn cầu. Nhưng đối với từng hồ hoặc sông, tác động của N2O không hề nhỏ.

*Việt Linh (theo Livescience)